GreenPT: een duurzaam alternatief voor ChatGPT

AI is krachtig. Maar het heeft een prijs, en die betaalt de planeet. De servers die grote taalmodellen zoals ChatGPT draaiende houden, verbruiken enorme hoeveelheden energie en water. Dat is een realiteit die vaak onder de radar blijft, maar steeds moeilijker te negeren valt. Zeker als je als cultuurorganisatie bewust wil omgaan met technologie.

Gelukkig zijn er mensen die het anders aanpakken. Robert Keus is directeur van Brthrs, een onderneming dat sociaal-maatschappelijke en culturele organisaties helpt met internetoplossingen. Hij ontwikkelde GreenPT: een duurzaam, Europees alternatief voor grote AI-modellen. Zijn vertrekpunt? Technologie en duurzaamheid hoeven geen tegenpolen te zijn. Kunstmatige intelligentie kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan maatschappelijke uitdagingen. 

Wat is GreenPT precies?

GreenPT is een duurzaam AI-platform gehost in Europa, draaiend op hernieuwbare energie. De restwarmte van de servers wordt gebruikt om gebouwen en zwembaden te verwarmen. Een mooi voorbeeld van hoe technologie slim en circulair kan werken. Daarnaast is het platform volledig AVG-conform (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en privacy-vriendelijk. Jouw data wordt dus niet gedeeld met derde partijen.

Het platform werkt met twee modellen: 

• GreenR: voor logische redenering en feitelijke antwoorden op basis van OpenAI’s GPT.
• GreenL: voor tekstverwerking en vertalingen op basis van Mistral.

Zo maakt GreenPT het verschil

Wat GreenPT extra interessant maakt, is de focus op bewustwording. omdat GreenPT alles in eigen beheer doet, kan worden berekend hoeveel energie de modellen precies verbruiken. In de toekomst krijgen gebruikers via een energy-tracker inzicht in hun eigen CO₂-uitstoot, per prompt. Zo zie je niet alleen wat AI je oplevert, maar ook wat het kost.

Daarnaast werkt het team aan een tool die gebruikers helpt om hun prompts vooraf te optimaliseren. Want onervaren gebruikers hebben vaak veel stappen nodig om tot een bruikbaar resultaat te komen. Door die stappen te verkleinen, daalt het energieverbruik automatisch.

Eerlijk over beperkingen

GreenPT draait op groene energie binnen Europa en dat maakt het model duurzamer dan ChatGPT.

Maar Robert is ook open over de beperkingen van GreenPT. Het is zo dat de training van het model wel buiten Europa heeft plaatsgevonden. Er zijn op dit moment jammer genoeg maar een paar partijen in de wereld die AI-modellen trainen en dan heb je het over Amerikaanse Big Techbedrijven en Chinese partijen. 

Het team blijft wel onderzoeken of ze met een kleiner model nog duurzamer kunnen zijn, en tegelijkertijd de nodige functionaliteit kunnen bieden aan hun gebruikers.

Ook de auteursrechtelijke problemen met trainingsdata liggen buiten zijn macht. Robert stelt zich ook vragen over hoe modellen getraind zijn en de copyright van die data, maar daar heeft hij jammer genoeg weinig invloed op.

Waarom dit relevant is voor de cultuursector

Bij Hub-C geloven we dat technologie een middel is, geen doel op zich. En dat geldt ook voor AI. Als cultuurorganisatie heb je de keuze welke tools je inzet en hoe. GreenPT toont aan dat er alternatieven bestaan die niet alleen functioneel zijn, maar ook aansluiten bij de waarden die de cultuursector hoog in het vaandel draagt: transparantie, maatschappelijke verantwoordelijkheid en duurzaamheid.