Zo maak je een digital twin zonder groot budget of technische kennis

Je kunt op drie manieren een digital twin maken: modelleren in 3D-software, genereren met AI of scannen. Vooral dat laatste is vandaag verrassend eenvoudig. Waar je vroeger dure apparatuur nodig had, volstaat nu vaak gewoon een iPhone.

Met apps zoals Polycam, RealityScan of Luma AI maak je foto’s of een korte video van een object of van een ruimte terwijl je erdoor wandelt. De app verwerkt die beelden in de cloud en geeft je twee mogelijke resultaten:

• een 3D-model dat je kunt draaien en bekijken vanuit verschillende hoeken
• of een Gaussian Splat: een fotorealistische doorloopervaring, alsof je zelf door de ruimte beweegt.

Voorbeeld: een bibliotheek maakt met Luma AI een virtuele rondgang van de inkomhal. Zo kunnen bezoekers die nog nooit in de bib waren vooraf online rondkijken en voelen ze zich meteen welkom.

Zo lukt het vlot: 

• Neem beelden op verschillende hoogtes (laag, ooghoogte, hoog) en vanuit overlappende standpunten.
• Bij een object: wandel er rustig rond en hou een vast middelpunt in gedachten.
• Bij een ruimte: wandel er systematisch doorheen en scan wanden en hoeken één voor één.
• Vermijd bewegende mensen en kies gelijkmatige belichting.

Niet elke digital twin voelt even levensecht aan. Klassieke 3D-modellen zien er soms wat hoekig of artificieel uit. Met een Gaussian Splat voelt het veel echter aan. Daarbij worden honderden foto’s samengevoegd tot een soort digitale wolk, waardoor je een ruimte ervaart alsof je er zelf in rondloopt. Het resultaat ligt dichter bij fotografie dan bij computeranimatie.

Deze aanpak is ideaal voor stille scènes zoals tentoonstellingen, erfgoedruimtes of interieurs waar sfeer en detail belangrijk zijn. Bezoekers krijgen een realistisch gevoel van de ruimte, zonder dat het veel technische kennis vraagt.

Voorbeeld: een museum maakt een Gaussian Splat van een tijdelijke expo. Wie de tentoonstelling gemist heeft, kan online toch ‘door’ de zaal wandelen en de kunstwerken bekijken.

Zo lukt het vlot:

• Gebruik apps zoals Luma AI of Polycam die Gaussian Splats ondersteunen.
• Kies ruimtes waar weinig beweging is (een expo, depot of kapel).
• Maak foto’s vanuit zoveel mogelijk standpunten en hoogtes voor een vloeiend resultaat.
• Denk aan toepassingen: een virtuele rondleiding, een online archief van tijdelijke tentoonstellingen, of een beleving voor mensen die minder mobiel zijn.

Een digital twin hoeft niet passief te blijven. Wil je méér dan alleen rondkijken, dan kun je scans of 3D-modellen inladen in een game engine zoals Unreal Engine (gratis voor educatieve doeleinden). Daarmee voeg je extra lagen toe: deuren die opengaan, objecten waarop je kunt klikken, of zelfs een VR-bril om bezoekers volledig onder te dompelen.

Wat vroeger enkel mogelijk was in dure studio’s, kan nu ook relatief snel worden opgezet door profielen die enige technische feeling hebben. Game engines zijn in de basis gebruiksvriendelijk: veel functies werken via slepen en plaatsen, zonder dat je meteen moet programmeren.

Voorbeeld: een concertgebouw laat een band scannen en gebruikte enkel iPhones en de app Move.ai om bewegingen vast te leggen. Hun avatars traden daarna virtueel op in Fortnite – een creatieve manier om een jong publiek te bereiken.

Zo lukt het vlot:

• Download Unreal Engine van Epic Games en start met eenvoudige functies.
• Begin klein: bijvoorbeeld een zaal waarin bezoekers rondlopen of een virtueel object waar je info aan koppelt.
• Zie een game engine niet als eindpunt, maar als speeltuin: je kunt stapsgewijs uitbreiden naarmate je meer leert.

Niet elke medewerker hoeft zich in 3D-software of apps te verdiepen. Vaak helpt het om samen te werken met mensen die de brug kunnen slaan tussen fysiek en digitaal. Zulke hybride profielen begrijpen hoe je een ruimte dramaturgisch of scenografisch neerzet én hoe je die vertaling maakt naar een digitale omgeving.

Ook jongere generaties hebben vaak de reflex en nieuwsgierigheid om hiermee te experimenteren. Studenten uit opleidingen zoals digitale media, game design of experience design zijn doorgaans snel weg met tools als Polycam of Unreal Engine en kunnen op korte tijd tastbare resultaten opleveren.

Voorbeeld: een cultuurhuis schakelt een XD-student van Thomas More in als stagiair. Binnen enkele weken zet die een digitale doorloop van de foyer en concertzaal op, zodat het team meteen een tastbaar prototype heeft om intern te tonen.

Zo lukt het vlot:

• Zoek profielen die digitaal én fysiek kunnen denken (bv. scenografie + 3D-tools).
• Overweeg stages of korte samenwerkingen met studenten uit digitale richtingen.
• Gebruik hun werk als proefproject om intern te tonen wat mogelijk is.

Een immersieve ervaring hoeft niet altijd high-tech te zijn. Veel organisaties denken meteen aan VR-brillen of dure projecties, maar vaak bereik je al veel met goed geluid en een sterke setting.

Een projector, een zorgvuldig gekozen soundscape en wat creatieve scenografie kunnen bezoekers net zo goed het gevoel geven dat ze ‘ergens anders’ zijn. Het gaat om de beleving en hoe mensen de ruimte ervaren. Niet om de prijs van de apparatuur.

Voorbeeld: een museum organiseert een tijdelijke expo en combineert een 3D-scan van het depot met een eenvoudige projectie en surround sound in de inkomhal. Bezoekers krijgen zo een verrassende blik achter de schermen, zonder dat er dure technologie aan te pas komt.

Zo lukt het vlot:

• Werk met wat je al hebt: een beamer en een goed geluidssysteem zijn vaak genoeg.
• Betrek creatieve profielen (dramaturgie, scenografie) om de juiste sfeer te creëren.
• Onthoud: immersie zit in de beleving, niet in de hardware.

Naast smartphone-apps en game engines bestaan er ook laagdrempelige online platforms waarmee je 3D-ervaringen kunt bouwen. Een opvallend voorbeeld is Spline: een tool waarmee je rechtstreeks in de browser interactieve 3D-websites maakt. Je hoeft dus geen zware software te installeren en kunt toch spelen met beweging, animatie en interactie.

Voor cultuurorganisaties opent dat nieuwe mogelijkheden. Je kunt een expo online een tweede leven geven, een interactieve plattegrond maken of zelfs een virtuele preview van een festivalterrein tonen.

Voorbeeld: een festival maakt met Spline een 3D-kaart van het terrein. Bezoekers kunnen vooraf rondkijken waar de podia en bars zich bevinden, wat hun beleving ter plaatse vlotter maakt.

Zo lukt het vlot:

• Test gratis versies van webtools zoals Spline en bekijk wat past bij je noden.
• Begin klein: bijvoorbeeld een interactieve zaalplattegrond of een 3D-webpagina voor een tentoonstelling.